Ե՞րբ եք վերջին անգամ փորձել մի բան, որը ձեզ անհարմար զգացրեց՝ պար, հրապարակային խոսք, նոր լեզու, մարտարվեստ, կամ նույնիսկ բարդ ուտեստ։ Եթե դա իսկապես դուրս էր ձեր հարմարավետ գոտուց, մեծ հավանականությամբ կզգայիք հիասթափություն, անհանգստություն կամ “ես սա չեմ կարող” տիպի մտքեր։

Սակայն այդ զգացողությունը հաճախ ոչ թե ապացույց է, որ դուք չեք կարող, այլ սովորելու բնական փուլ։ Այն կարելի է կոչել «Հիասթափության արգելք»՝ ժամանակավոր պատնեշ, որը հայտնվում է նոր բան սկսելու ժամանակ, երբ դուք դեռ “չեք բռնել” մեխանիկան։

Խնդիրը արգելքը չէ։ Խնդիրը՝ շատ շուտ հրաժարվելն է։
Եթե մի քիչ ավելի երկար դիմանաք, սովորաբար տեղի է ունենում երկու բան․

առաջընթացը սկսում է տեսանելի լինել,

գործընթացը դառնում է ավելի հաճելի (երբեմն՝ նույնիսկ հետաքրքիր)։

Ինչից է սնվում արգելքը

Այն ուժեղանում է մի քանի սխալ ենթադրություններից․
— «Պետք է հենց սկզբից լավ լինեմ»
— «Եթե արագ չհասկացա՝ դա ինձ համար չէ»
— «Կան բաներ, որ ես պարզապես չեմ կարող անել»

Այս մտքերը հաճախ սխալ են, բայց առաջին շաբաթում շատ “իրական” են թվում, որովհետև դուք նոր եք ու խոցելի։

Ինչպես նվազեցնել արգելքը

Խաղերի դիզայնում կա նման խնդիր․ եթե մուտքը շատ դժվար է, նորեկները դուրս են գալիս՝ մինչև խաղը հաճույք դառնա։ Լավ խաղերը իջեցնում են մուտքի արգելքը՝ երկու միջոցներով, և դուք էլ կարող եք նույնը կիրառել։

Ավելացրեք ուղղորդում
Երբ խրվել եք, մի փորձեք ամեն ինչ լուծել միայն կամքի ուժով։ Վերացրեք անորոշությունը՝ ուսուցմամբ։
— Խոսքը զարգացնելու համար՝ խմբակ կամ դասընթաց
— Մարզվելու համար՝ սկսնակ դաս, մարզիչ
— Բիզնես հմտության համար՝ ուղեցույց, նյութեր, փորձառուների խորհուրդ
Սա “խաբեություն” չէ։ Սա շփումը նվազեցնելու մեխանիզմ է։

Առաջին քայլերը դարձրեք “չձախողվող”
Սկզբում ընտրեք ոչ թե ինտենսիվություն, այլ կայունություն։
Հաջողությունը թող լինի պարզապես ներկայանալը։
Օրինակ՝ մարզվելու առաջին նպատակը կարող է լինել․
«Օրական 30 րոպե մարզասրահ գնալ»։
Ոչ թե կատարյալ ծրագիր—այլ հետևողականություն։

Հետո, երբ “ներկայանալը” սովորություն է դառնում, դժվարությունը բարձրացրեք աստիճանաբար։

Կարևոր տարբերակում

Սկզբում շատերը ամաչում են, որովհետև սկսնակի արդյունքը համեմատում են փորձառուի չափանիշների հետ։ Բայց դուք չեք սկսում՝ ապացուցելու, որ լավն եք։ Դուք սկսում եք՝ լավը դառնալու համար։

«Արգե՞լքն է, թե՞ ինձ դա ընդհանրապես դուր չի գալիս»

Երբեմն դա պարզապես արգելք է։ Երբեմն՝ նշան, որ զբաղմունքը ձերն չէ։ Հարցրեք․
«Եթե ես շատ լավ լինեի, այս բանը ինձ դուր կգա՞ր»։

Եթե այո՝ շարունակեք, արգելքը ժամանակավոր է։
Եթե ոչ՝ մի տանջեք ձեզ, մի “հաղթահարեք” մի բան, որի վերջնակետը ձեզ պետք չէ։

Փոքր գործնական առաջադրանք

Գրեք 3 բան, որոնց մասին ասում եք․ «Չեմ կարող», «Չեմ անում», «Ինձ համար չէ»։
Յուրաքանչյուրի համար այս շաբաթ ընտրեք մեկ քայլ․
— գտնել դաս/մարզիչ/ուղեցույց
— առաջին քայլը այնքան հեշտացնել, որ հնարավոր չլինի ձախողվել
— բարդացնել միայն այն ժամանակ, երբ կայունությունը կա

«Հիասթափության արգելքը» կանգնեցնում է սկզբում, բայց նաև պահում է աճի դուռը։ Մի քիչ ավելի երկար մնացեք, քան ձեր զգացմունքները “խորհուրդ” են տալիս—հենց այնտեղ էլ սովորաբար սկսվում է հմտությունը։