Ի՞նչ է կատարվում, երբ բացում եք կայք․ համացանցային ճանապարհը

Դուք գրում եք կայքի հասցեն, սեղմում մուտքի ստեղնը, և էջը հայտնվում է։ Ամեն ինչ ակնթարթային է թվում, բայց իրականում ձեր սարքը, ցանցային մի քանի համակարգեր և հեռավոր սպասարկիչը շատ արագ տեղեկություն են փոխանակում։

Այս ճանապարհը հասկանալը համացանցը դարձնում է ավելի հասկանալի և օգտակար հիմք է ստեղծում ծրագրավորում, կիբեռանվտանգություն կամ համակարգչային ցանցեր սովորելու համար։

Քայլ 1․ զննիչը կարդում է հասցեն

Կայքի հասցեն կոչվում է URL։ Այն կարող է պարունակել հաղորդակարգը, տիրույթի անունը, ճանապարհը և լրացուցիչ տվյալներ։ Եթե հասցեն սկսվում է https://-ով, HTTPS-ը զննիչին հուշում է օգտագործել գաղտնագրված հաղորդակցություն։

Տիրույթի անունը մարդկանց համար հարմար կայքի անվանումն է։ Համակարգիչները հաղորդակցվում են թվային IP հասցեներով, ուստի տիրույթի անունը նախ պետք է կապվի համապատասխան թվային հասցեի հետ։

Քայլ 2․ DNS-ը գտնում է սպասարկիչը

Տիրույթի անունների համակարգը՝ DNS-ը, գործում է տեղեկատուի նման։ Սարքը կարող է նախ ստուգել իր, զննիչի կամ երթուղիչի հիշապահեստը։ Եթե պատասխանը պահպանված չէ, DNS լուծիչը հարցումներ է ուղարկում այլ սպասարկիչների, մինչև գտնում է տվյալ տիրույթին համապատասխան IP հասցեն։

Հիշապահեստավորումն արագացնում է հետագա այցելությունները, քանի որ պատասխանը որոշ ժամանակ կարելի է կրկին օգտագործել։ DNS-ը սովորաբար չի ուղարկում կայքի էջը։ Այն օգնում է գտնել այն սպասարկիչը, որը կարող է ուղարկել էջը։

Քայլ 3․ ստեղծվում է անվտանգ կապ

Հասցեն գտնելուց հետո զննիչը ցանցային կապ է հաստատում։ HTTPS-ի դեպքում զննիչն ու սպասարկիչը կատարում են նաև անվտանգության գործընթաց, որը սովորաբար ներառում է TLS համաձայնեցում։ Սպասարկիչը ներկայացնում է թվային հավաստագիր, իսկ զննիչը ստուգում է՝ արդյոք այն վավեր է տվյալ տիրույթի համար և վստահելի է։

Գաղտնագրումը դժվարացնում է ձեր և սպասարկիչի միջև փոխանցվող տվյալների ընթերցումը կամ փոփոխումը կողմնակի անձանց կողմից։ Այն չի ապացուցում, որ կայքն ազնիվ է, բայց պաշտպանում է կապը։

Քայլ 4․ ուղարկվում է հարցում

Զննիչն ուղարկում է HTTP հարցում։ Պարզ հարցումը կարող է նշանակել․ «Խնդրում եմ ուղարկեք այս ճանապարհում գտնվող էջը»։ Հարցումը կարող է պարունակել նաև ընդունելի ձևաչափերի, նախընտրելի լեզվի, նույնականացման տվյալների և այլ պայմանների մասին տեղեկություն։

Սպասարկիչը ստանում է հարցումը և որոշում գործողությունը։ Այն կարող է կարդալ նիշք, գործարկել ծրագիր, ստուգել մուտքը, հարցում կատարել տվյալների շտեմարանին կամ դիմել մեկ այլ ծառայության։ Այնուհետև վերադարձնում է HTTP պատասխան՝ վիճակի կոդով, վերնագրերով և բովանդակությամբ։

200 կոդը սովորաբար նշանակում է հաջողություն, 404-ը՝ պահանջված նյութը չի գտնվել, իսկ 500-ը՝ սպասարկիչում սխալ է առաջացել։

Քայլ 5․ զննիչը կառուցում է էջը

Սկզբնական պատասխանը հաճախ պարունակում է HTML, որը նկարագրում է էջի կառուցվածքը։ Զննիչը կարդում է այն և հայտնաբերում, որ անհրաժեշտ են նաև ոճաթերթեր, ծրագրային հրահանգներ, տառատեսակներ, նկարներ կամ տեսանյութեր։ Դրանցից յուրաքանչյուրի համար կարող է պահանջվել նոր հարցում։

CSS-ը ձևավորում է տեսքը, իսկ JavaScript-ը կարող է ավելացնել փոխազդեցություն, նոր տվյալներ ստանալ կամ բեռնումից հետո փոփոխել էջը։ Զննիչը միավորում է նյութերը, հաշվարկում դասավորությունը և էկրանին պատկերում վերջնական էջը։

Ինչո՞ւ են որոշ կայքեր ավելի արագ

Արագությունը կախված է հեռավորությունից, կապի որակից, սպասարկիչի հզորությունից, նիշքերի չափից, հիշապահեստավորումից և հարցումների քանակից։ Բովանդակության առաքման ցանցերը նյութերի պատճենները տեղադրում են օգտատերերին ավելի մոտ։ Նկարների սեղմումն ու արդյունավետ ծրագիրը նույնպես կրճատում են սպասումը։

Հաջորդ անգամ, երբ էջը բացվի վայրկյանի մի մասում, հիշեք թաքնված ճանապարհը՝ անվան որոնում, անվտանգ կապ, հարցում, սպասարկիչի աշխատանք, պատասխան և պատկերում։ Սովորական մեկ սեղմումով գործարկվում է մեր առօրյայի ամենահամակարգված տեխնոլոգիական գործընթացներից մեկը։