Ինչու միայն վերընթերցելը բավարար չէ իրական սովորելու համար

Շատ աշակերտներ թեստերին պատրաստվում են իրենց նշումները նորից ու նորից կարդալով։ Էջը դառնում է ծանոթ, նախադասությունները հեշտ են թվում, և աշակերտը զգում է, որ դասը սովորել է։ Բայց երբ թեստը սկսվում է, նույն աշակերտը կարող է դժվարանալ պատասխանել հարցերին առանց նշումներին նայելու։

Դա տեղի է ունենում, որովհետև վերընթերցելը կարող է ստեղծել գիտելիքի կեղծ զգացում։ Տեղեկությունը շատ անգամ տեսնելը նույնը չէ, ինչ այն հիշելը, բացատրելը կամ օգտագործելը։

Վերընթերցելը անօգուտ չէ, բայց դա միայն սկիզբն է։ Իրական սովորելու համար պետք է ակտիվ մտածողություն։

Ինչու վերընթերցելը արդյունավետ է թվում

Վերընթերցելը հարմարավետ է թվում, որովհետև ուղեղը ճանաչում է նյութը։ Երբ նույն պարբերությունը նորից ես տեսնում, այն ավելի հեշտ է թվում, քան առաջին անգամ։ Այդ ծանոթությունը կարող է ստիպել մտածել․ «Ես սա գիտեմ»։

Բայց ծանոթությունը վարպետություն չէ։ Կարող ես ճանաչել սահմանումը, երբ այն քո դիմաց է, բայց չկարողանալ այն գրել հիշողությամբ։ Կարող ես օրինակն հասկանալ կարդալիս, բայց դժվարանալ նման խնդիր լուծել միայնակ։

Սովորելու իրական ստուգումը այն չէ, թե էջը ծանո՞թ է թվում։ Իրական ստուգումն այն է, թե կարողանո՞ւմ ես գաղափարը օգտագործել առանց օգնության։

Ճանաչելը ավելի թույլ է, քան հիշելը

Ճանաչելը նշանակում է, որ ինչ-որ բան գիտես, երբ տեսնում ես այն։ Հիշելը նշանակում է, որ կարող ես տեղեկությունը վերադարձնել հիշողությունից առանց այն նախապես տեսնելու։

Դպրոցի և քննությունների համար հիշելը շատ ավելի կարևոր է։ Թեստը սովորաբար քեզ ամբողջ դասը ցույց չի տալիս և չի հարցնում՝ արդյո՞ք այն ծանոթ է։ Այն խնդրում է պատասխանել, բացատրել, համեմատել, լուծել կամ կիրառել։

Այդ պատճառով աշակերտները պետք է վարժեն հիշելը, ոչ թե միայն նայելը։

Օգտագործիր փակ գրքի մեթոդը

Մի բաժին կարդալուց հետո փակիր գիրքը կամ տետրը։ Հետո փորձիր հիմնական միտքը բացատրել քո բառերով։ Մի անհանգստացիր, եթե առաջին բացատրությունը կատարյալ չէ։ Նպատակը ուղեղը աշխատեցնելն է։

Կարող ես ինքդ քեզ հարցնել․

• Ո՞րն էր հիմնական միտքը։
• Որո՞նք են ամենակարևոր մանրամասները։
• Կարո՞ղ եմ սա բացատրել ավելի փոքր աշակերտի։
• Ի՞նչ օրինակ կարող եմ ստեղծել։
• Ի՞նչ հարց կարող է լինել թեստում։

Պատասխանելուց հետո բացիր գիրքը և ստուգիր, թե ինչ ես բաց թողել։ Սա վերընթերցելը դարձնում է ակտիվ սովորել։

Նշումները վերածիր հարցերի

Վերընթերցելը բարելավելու պարզ ձև է նշումները հարցերի վերածելը։ «Ջրի շրջապտույտը» վերնագիրը պարզապես կարդալու փոխարեն հարցրու․ «Որո՞նք են ջրի շրջապտույտի հիմնական փուլերը»։ «Past Simple» կարդալու փոխարեն հարցրու․ «Ե՞րբ ենք օգտագործում Past Simple-ը»։

Հարցերը ստիպում են ուղեղին պատասխան փնտրել։ Այդ որոնումը ուժեղացնում է հիշողությունը։

Կարող ես հարցերը գրել տետրի եզրին կամ քարտեր պատրաստել։ Հետո ծածկիր պատասխանը և ստուգիր քեզ։

Գրի՛ր հիշողությամբ

Մեկ այլ օգտակար մեթոդ է հիշողությամբ գրելը։ Կարդա կարճ բաժին, հետո գիրքը մի կողմ դիր և գրիր այն ամենը, ինչ հիշում ես։ Օգտագործիր պարզ բառեր։ Մի արտագրիր բնօրինակ նախադասությունները։

Դրանից հետո համեմատիր գրածդ դասի հետ։ Նշիր բաց թողած գաղափարները, անհստակ բացատրությունները կամ սխալները։ Հետո նորից փորձիր։

Այս մեթոդը արդյունավետ է, որովհետև ցույց է տալիս, թե ինչն է իրականում քո հիշողության մեջ։ Այն նաև մարզում է գաղափարները հստակ դասավորելու կարողությունը։

Վարժվիր իրական հարցերով

Վերընթերցելը տեղեկություն է տալիս, բայց վարժության հարցերը ցույց են տալիս՝ կարողանո՞ւմ ես օգտագործել այդ տեղեկությունը։ Թեման սովորելուց հետո պատասխանիր հարցերի կամ լուծիր վարժություններ նախքան լիովին պատրաստ զգալը։

Եթե անգլերեն ես սովորում, գրիր քո նախադասությունները։ Եթե մաթեմատիկա ես սովորում, լուծիր խնդիրները առանց նախ օրինակը ստուգելու։ Եթե պատմություն ես սովորում, պատասխանիր «ինչու» և «ինչպես» հարցերին, ոչ միայն «ինչ եղավ» հարցերին։

Վարժությունը կարող է ավելի դժվար թվալ, քան վերընթերցելը, բայց այն պատրաստում է իրական արդյունքի։

Բացատրիր սխալները՝ թաքցնելու փոխարեն

Երբ աշակերտները վարժվում են, նրանք սխալներ են գտնում։ Սա կարող է հիասթափեցնել, բայց սովորելու ամենաօգտակար մասերից մեկն է։

Միայն մի նշիր, որ պատասխանը սխալ է։ Բացատրիր՝ ինչու էր սխալ։ Հարցրու․

• Սխա՞լ հասկացա հարցը։
• Մոռացա՞ կանոնը։
• Բաց թողեցի՞ մի քայլ։
• Գաղափարը գիտեի՞, բայց չկարողացա կիրառել։
• Ի՞նչ պետք է հիշեմ հաջորդ անգամ։

Ուղղված սխալը հաճախ ավելի օգտակար է, քան պասիվ վերընթերցման ևս մեկ էջը։

Վերընթերցիր ճիշտ պահին

Վերընթերցելը դեռ կարող է օգտակար լինել, եթե ճիշտ օգտագործես այն։ Այն օգտակար է, երբ առաջին անգամ ես հանդիպում նոր թեմայի, երբ պետք է մանրամասներ ստուգել կամ երբ հիշելու փորձը ցույց է տալիս, որ ինչ-որ բան բացակայում է։

Խնդիրը ինքնին վերընթերցելը չէ։ Խնդիրը այն է, երբ վերընթերցելը դառնում է սովորելու միակ մեթոդը։

Ավելի լավ հերթականությունն է․

• Մեկ անգամ ուշադիր կարդա։
• Փակիր գիրքը և հիշիր հիմնական գաղափարները։
• Նորից ստուգիր գրքով։
• Վարժվիր հարցերով։
• Վերանայիր սխալները։
• Մի քանի օր անց նորից կրկնիր։

Այսպես վերընթերցելը աջակցում է սովորելուն, ոչ թե փոխարինում այն։

Սովորիր տարածված կրկնությամբ

Աշակերտները հաճախ թեստի նախորդ գիշերը նորից կարդում են ամեն ինչ։ Դա կարող է կարճ ժամանակով օգնել, բայց ամուր հիշողություն կառուցելու լավագույն ձևը չէ։

Կրկնությունն ավելի լավ է աշխատում, երբ այն տարածված է ժամանակի մեջ։ Թեման սովորելուց հետո կրկնիր այն նույն օրը ավելի ուշ, հաջորդ օրը, մի քանի օր անց և նորից թեստից առաջ։

Յուրաքանչյուր կրկնություն պետք է ներառի ակտիվ հիշում։ Միայն էջին մի նայիր։ Նախ փորձիր հիշել, հետո ստուգիր։

Ավելի լավ սովորելու ռեժիմ

Ահա պարզ ռեժիմ, որը կարող է փոխարինել պասիվ վերընթերցմանը․

• Կարդա մեկ փոքր բաժին ուշադիր։
• Փակիր գիրքը։
• Ասա կամ գրիր հիմնական միտքը հիշողությամբ։
• Ստեղծիր մեկ օրինակ։
• Պատասխանիր երկու կամ երեք վարժության հարցի։
• Ստուգիր սխալներդ։
• Նույն թեման նորից կրկնիր ավելի ուշ։

Այս ռեժիմը սկզբում կարող է ավելի դանդաղ թվալ, բայց կառուցում է ավելի ամուր հասկանալ և ավելի լավ հիշողություն։

Վերջնական միտք

Վերընթերցելը կարող է դասը ծանոթ դարձնել, բայց իրական սովորելը ավելի խորն է, քան ծանոթությունը։ Աշակերտները պետք է հիշեն, բացատրեն, վարժվեն և ուղղեն սխալները։

Եթե ուզում ես ավելի լավ արդյունքներ, մի հարցրու միայն․ «Ես սա կարդացե՞լ եմ»։ Հարցրու․ «Կարո՞ղ եմ բացատրել։ Կարո՞ղ եմ օգտագործել։ Կարո՞ղ եմ հիշել առանց նայելու»։

Եզրակացություն․ վերընթերցելը միայն առաջին քայլն է։ Իրական սովորելը սկսվում է այն ժամանակ, երբ ուղեղը ակտիվորեն հիշում, վարժվում և կիրառում է տեղեկությունը։